«بَقِیَّتُ اللَّهِ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ»

این آیه از فرمایشات حضرت شعیب‏علیه السلام خطاب به قوم خود است. اما آن چه درباره نسبت آیه با امام مهدی (عج) وجود دارد و باعث شهرت آن در محافل و منابر نسبت به آن حضرت شده است، بحث انطباق مفهومی آیه و تطبیق یکی از مصادیق آیه بر فردی است که با تفسیر آیه سازگار است.

زیرا «بقیه» به معنای باقی مانده است و مراد از آن سودی است که به فروشنده می‏رسد، یعنی آن چه بعد از پایان معامله برایش باقی می‏ ماند و آن را در راه حوائج خود خرج می‏کند. و مراد آیه این است که سودی که از طرف خدا برای شما باقی مانده و خدا از طریق فطرت خودتان شما را بدان راهنمایی کرده؟ اگر مؤمن باشید، برای شما بهتر از مالی است که از راه کم فروشی و کم کردن پیمانه و ترازو تصاحب می‏کنید.

تفسیر نمونه، با عبارت گویاتری «بقیه اللَّه» را چنین معنا کرده است: هر موجود نافعی از طرف خداوند که برای بشر باقی مانده و مایه خیرو سعادت او گردد، «بقیة اللَّه» محسوب می‏شود1 از این رو، امام زمان ‏علیه السلام که وجود شریفشان مایه بیشترین خیر و برکت برای جامعه بشری است، یکی از بهترین مصادیق آیه مبارکه است. به قول یکی از قرآن پژوهان معاصر، آیه‏های قرآن دارای مفاهیم جامع هستند و در عصرهای بعد می‏توانند بر مصداق‏های کلی‏تر و وسیع‏تر تطابق داشته باشند.

برای کاملتر شدن پاسخ، خوب است به نظر یکی از دانشمندان اهل سنت نیز توجه نمایید:

شبلنجی دانشمند شافعی، روایتی را نقل کرده که هنگامی که (مهدی) قیام کند، بر کعبه تکیه زند و 313 تن از پیروانش نزد او گرد آیند. پس اولین چیزی که می‏گوید، این آیه است: «بَقِیَّتُ اللَّهِ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ».

سپس می‏فرماید: منم «بقیة اللَّه» و خلیفه او و حجت خدا بر شما. پس از آن، کسی بر آن حضرت سلام نمی‏کند، مگر این که می‏گوید: «السلام علیک یا بقیةاللَّه فی ارضه»؛ سلام بر تو ای باقی گذارده خدا در زمینش.2

بنابراین، گرچه مفاد این آیه، از سخنان حضرت شعیب‏علیه السلام خطاب به قوم خود است، امّا مصداق اکمل آن وجود شریف حضرت صاحب الامر (عج) است.